Konu Tanımak için çıraklık eğitimi

Mesleki staj günleri (sıkça tanımak için çıraklık eğitimi ya da mesleki tanıma olarak da tanımlanmaktadır), meslekteki günlük hayata yakından bir bakış sağlayarak hedeflenen mesleğin uygun meslek olup olmadığının gözden geçirilmesine yarar.

Mesleki staj günleri, okuldaki mesleki yönelimin önemli bir parçasıdır. Kız/erkek öğrenciler seyrederek, soru sorarak ve basit, tehlikesiz işlerin nasıl yapıldığını deneyerek söz konusu mesleği ve işletmedeki günlük hayatı tanıma ve bu şekilde kişisel beklentilerle mesleki realiteyi yerinde karşılaştırma fırsatına sahip olurlar.

Tanımak için çıraklık eğitimi fırsatını değerlendirin:

• Tanımak için çıraklık eğitiminde yalnız gerçekten ilgi duyduğunuz meslekleri izleyin. Bunun önkoşulu, ilk aşamada meslek dünyasıyla etraflı bir şekilde ilgilenmiş ve ilgi alanlarınızın hangileri olduğu hususunda bilinçlenmiş olmanızdır.
• Tanımak için her çıraklık eğitiminde, daha sonra bunları karşılaştırabilmek için değişik meslekleri tanımaya çalışın.
• Mümkün olduğu kadar çok sayıda işi kendiniz de deneyin. Yalnız kendiniz çalıştığınız zaman işten zevk alıp almadığınızı ve o iş için elverişli olup olmadığınızı anlayabilirsiniz.

Tanımak için çıraklık eğitimi büyük bir avantaj daha sağlar!

Birçok işletme, ilerde işe alacakları çırakları tanımak için çıraklık eğitiminden yararlanarak seçmektedirler. Yani mesleği tanımak için orada çalışmanız, çıraklık eğitimi için işe alınma şansınızı oldukça arttırabilir.

Belirli bir meslekte tanımak için çıraklık eğitimi sunan firmaların ya da çıraklık eğitimi sunan işletmelerin adreslerini, bulunduğunuz eyaletteki çıraklık merkezinden ya da meslek ve eğitim danışma merkezinden alabilirsiniz.

ÖNEMLİ: Mesleki staj günlerinin hedefi, yalnız çıraklık eğitiminin alınacağı mesleğin seçimini kolaylaştırmak değildir. İleri eğitime yönelik bir okula devam etmek isteyen kız/erkek öğrenciler de, bu şekilde değişik meslekleri ve iş dünyasını daha iyi tanıma fırsatı yakalamaktadırlar.

Mesleki staj günleri esas olarak okulda düzenlenir. Bu arada iki organizasyon şeklini ayırt etmek mümkündür:

Seçenek A: Okul etkinliği
farklı okul yıllarındaki kız/erkek öğrenciler için (8. / 9./ 10. okul devam yılları)

• bütün kız/erkek öğrenciler için aynı zamanda
• sınıfın en az %70’inin katılması gerekmektedir

Mesleki staj günlerine sınıfın tamamı katılır (bu arada farklı programların düzenlenmesi mümkündür: Mesleki ve işletme keşifleri, işletmede staj, meslek enformasyon merkezleri vs.).

Seçenek B: Bireysel mesleki yönelim
8. okul kademesinden itibaren bütün okul tiplerinden kız/erkek öğrenciler için (Ortaokulun ya da genel eğitim veren lisenin 4. sınıfından, özel eğitim okulunun 8. ve 9. sınıflarından itibaren ve sonrasında, politeknik okul).

Bireysel mesleki yönelim, ortaokulun ya da genel eğitim veren lisenin 4. sınıf, özel eğitim okulunun 8. ve 9. sınıf, politeknik okul kız ve erkek öğrencilerine ve aynı zamanda daha ileri eğitim veren okulların öğrencilerine bireysel mesleki yönelim amaçlı olarak 5 güne kadar derse devam etmekten muafiyet tanınmasını sağlamaktadır. İznin, sınıf öğretmeni tarafından okulda sağlanacak başarı ile mesleki yönelim arasında çıkar değerlendirmesi yapıldıktan sonra verilmesi gerekmektedir. Bireysel mesleki yönelim için kız / erkek öğrenci ya da ebeveynleri tarafından girişimde bulunulması gerekmektedir.

• bütün kız/erkek öğrenciler için aynı anda olmaz
• kız / erkek öğrencilerin bazıları için ihtiyaç halinde olur

Ders saatleri dışında tanımak için çıraklık eğitimi
Yukardaki yaş grupları için ayrıca bireysel mesleki yönelimin ders saatlerinin dışında (tatilde) gerçekleştirilmesi mümkün olup, bu yalnız her işletme ve her takvim yılı için en fazla 15 gün olmak kaydıyla (Genel Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 175. maddesi gereğince) mümkündür. Bunun şartı da yine, velinin/velilerin muvafakati ile gözetim görevlisi tarafından verilecek, Okul Örenimi Kanunu’nun (SchUG) 13b maddesinin 3. fıkrasında belirlenmiş önemli yasal hükümler hakkında aydınlatma yapıldığına dair bir tasdik belgesi ibraz edilmesidir.

Uyarı: Böyle bir durumda bir okul etkinliği ya da okulla bağlantılı olan bir etkinlik söz konusu DEĞİLDİR.

En önemli hususlar bir bakışta

• Mesleki staj günleri çalışma ilişkisi teşkil etmez.
• Kız/erkek öğrencilerin çalışma sürecine adapte edilmeleri yasaktır: yani çalıştırma: evet, sürekli bir çalışanın iş gücünün yerine çalıştırma: hayır.
• Kız/erkek öğrenciler çalışma yükümlülüğüne, bağlayıcı mesai saatlerine ve işletme sahibinin iş hukukuna bağlı talimat verme hakkına tabi değildirler.
• Kız/erkek öğrencilerin bir ücret alma hakları yoktur.
• Kadın/erkek işçilerin korunmasıyla ilgili yasal hükümlerin ve çalışma sağlığına ilişkin talimatnamelerin dikkate alınmaları gerekmektedir.
• Kız/erkek öğrencilerin fiziksel güçlerinin dikkate alınması gerekir.
• Kız/erkek öğrenciler, Genel Sosyal Sigortalar Kanunu gereğince Genel Kaza Sigortası’nda kazaya karşı sigortalıdırlar. Sosyal sigortaya kayıt ettirilmeleri gerekmemektedir. DİKKAT: Bu durum, genel eğitim veren lise ya da mesleki eğitim veren orta ya da lise dengi okulların kız/erkek öğrencileri için de geçerlidir.
• Kız/erkek öğrencilerin sebebiyet verdiği zararlar genel tazminat hukukuna tabidir. Sorumluluk hali, her olayda ayrı olarak incelenmelidir.
• Ders saatleri boyunca gözetim yükümlülüğü okula aittir. Gözetim görevi bulunan kadın / erkek öğretmen, işletmeyi ve stajyeri ziyaret eder. Tatillerde değişik düzenlemeler geçerlidir.
• Gözetim görevi, işletmedeki bir yetkiliye (elverişli bir kişi) devredilebilir.